Ιστορία
Ως τον 17ο αιώνα, ξένοι περιηγητές απέδιδαν μια ανέπαφη εικόνα των μνημείων και αυτή ήταν η κατάσταση ως τα μέσα του ίδιου αιώνα, όταν τα Προπύλαια, που είχαν μετατραπεί σε πυριτιδαποθήκη, ανατινάχτηκαν. Τριάντα χρόνια αργότερα, οι Οθωμανοί κατακτητές αποσυναρμολόγησαν τον γειτονικό ναό της Αθηνάς Νίκης για να χρησιμοποιήσουν το υλικό του στην ενίσχυση της οχύρωσης της Ακρόπολης. Ζοφερή χρονιά για την Ακρόπολη ήταν το 1687, όταν πολλά αρχιτεκτονικά μέλη του ναού διασκορπίστηκαν γύρω από τον βράχο της Ακρόπολης, λόγω μιας βόμβας των Ενετών. Ξένοι επισκέπτες ψάχνοντας μέσα στα χαλάσματα πήραν αρχαία θραύσματα ως αναμνηστικά. Τον 19ο αιώνα, ο Λόρδος Elgin αφαίρεσε αρχιτεκτονικά γλυπτά από τη ζωφόρο, τις μετόπες και τα αετώματα του Παρθενώνα.
Το 1833 αποσύρθηκε η τουρκική φρουρά από την Ακρόπολη. Αμέσως μετά την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους άρχισαν συζητήσεις για την κατασκευή ενός μουσείου για την Ακρόπολη πάνω στον Βράχο. Το 1863, αποφασίστηκε να χτιστεί το μουσείο σε χώρο νοτιοανατολικά του Παρθενώνα και στις 30 Δεκεμβρίου του 1865 έγινε η θεμελίωση.
Το οικοδομικό πρόγραμμα για το Μουσείο προέβλεπε το ύψος του κτιρίου να μην υπερβαίνει τον στυλοβάτη του Παρθενώνα. Με έκταση μόλις 800 τ.μ., το κτήριο αποδείχθηκε γρήγορα ακατάλληλο να στεγάσει τα ευρήματα των μεγάλων ανασκαφών της Ακρόπολης που άρχισαν το 1886. Ένα δεύτερο μουσείο, το Μικρό Μουσείο, αναγγέλθηκε το 1888. Κατά τα έτη 1946-1947, το δεύτερο Μουσείο κατεδαφίστηκε ενώ το αρχικό επεκτάθηκε σημαντικά.
Από τη δεκαετία του 1970 φάνηκε ότι το Μουσείο δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει ικανοποιητικά στα μεγάλα πλήθη των επισκεπτών του. Η ακαταλληλότητα του χώρου συχνά προκαλούσε προβλήματα και υποβάθμιζε το αισθητικό αποτέλεσμα που ήθελε να επιτύχει η έκθεση των αριστουργημάτων του Βράχου.
Την ανάγκη αυτή για τη δημιουργία ενός νέου Μουσείου της Ακρόπολης διατύπωσε πρώτος ο Κωνσταντίνος Καραμανλής τον Σεπτέμβριο του 1976, οριοθετώντας και τον χώρο στον οποίο τελικά κτίστηκε το νέο Μουσείο. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής με τη διορατική του ματιά, έθεσε ως αναγκαιότητα για την Ελλάδα, την κατασκευή ενός νέου Μουσείου που θα διέθετε όλες τις απαραίτητες τεχνικές εγκαταστάσεις για τη συντήρηση των ανεκτίμητων έργων της Ελληνικής τέχνης και όπου θα μεταφέρονταν τα γλυπτά του Παρθενώνος, οι Καρυάτιδες και όσα γλυπτά βρίσκονταν στις αποθήκες του παλαιού Μουσείου.
Για τους λόγους αυτούς, διεξήχθησαν δύο αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί το 1976 και το 1979. Το 1989 η Μελίνα Μερκούρη, που ως Υπουργός Πολιτισμού ταύτισε την πολιτική της με τη διεκδίκηση της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο, κίνησε έναν νέο διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό. Τα αποτελέσματα του διαγωνισμού ακυρώθηκαν μετά την αποκάλυψη μιας μεγάλης οικιστικής περιοχής στο οικόπεδο Μακρυγιάννη που χρονολογείται από τους προϊστορικούς ως τους βυζαντινούς χρόνους. Η ανασκαφή έπρεπε να ενταχθεί μέσα στο Νέο Μουσείο.
Το 2000, ο Οργανισμός Ανέγερσης Νέου Μουσείου Ακρόπολης (ΟΑΝΜΑ) ανακοίνωσε πρόσκληση για συμμετοχή σε έναν νέο διαγωνισμό, ο οποίος ήταν σύμφωνος με τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτός ο διαγωνισμός τελεσφόρησε και απένειμε το πρώτο βραβείο στον Bernard Tschumi με τον Μιχάλη Φωτιάδη.
Σήμερα, το νέο Μουσείο της Ακρόπολης είναι στο σύνολό του 25.000 τ.μ. και διαθέτει εκθεσιακούς χώρους με εμβαδόν 14.000 τ.μ., δέκα φορές μεγαλύτερους από ό,τι στο παλιό Μουσείο. Το νέο Μουσείο προσφέρει όλες τις υπηρεσίες που απαιτούνται από ένα παγκόσμιο μουσείο του 21ου αιώνα.
Το κτήριο του μουσείου
Το Μουσείο Ακρόπολης βρίσκεται 300 περίπου μέτρα νοτιοανατολικά του Παρθενώνα, στην ιστορική συνοικία Μακρυγιάννη. Η είσοδος του Μουσείου βρίσκεται στην αρχή του πεζόδρομου της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, του κεντρικού άξονα του δικτύου των ενοποιημένων αρχαιολογικών χώρων της πόλης. Ο τελευταίος όροφος του Μουσείου, η Αίθουσα του Παρθενώνα, προσφέρει πανοραμική θέα της Ακρόπολης και της σύγχρονης Αθήνας.
Το μέγεθος, αλλά σε μεγάλο βαθμό και το σχήμα του Μουσείου Ακρόπολης προσδιορίστηκε από τα ίδια τα εκθέματά του, ειδικά από τα τεράστια σύνολα των αρχιτεκτονικών γλυπτών, όπως τα μεγάλα αετώματα των αρχαϊκών ναών και κυρίως τα γλυπτά του Παρθενώνα. Η έκθεση των τελευταίων απαιτούσε μια ορθογώνια αίθουσα με τις αναλογίες του αρχαίου ναού και εμβαδόν τουλάχιστον 3.200 τ.μ. Η βάση του Μουσείου, αντίθετα, έπρεπε να προσαρμοστεί με επιτυχή τρόπο στα ερείπια των αρχαίων κτηρίων που είχε φέρει στο φως η μεθοδική ανασκαφή του οικοπέδου. Χρειάστηκαν πολλοί μήνες συνεργασίας αρχιτεκτόνων και αρχαιολόγων για να βρεθούν οι κατάλληλες θέσεις για τους πασσάλους θεμελίωσης, δίχως να θιγούν οι αρχαιότητες. Η αρχαιολογική ανασκαφή αντιμετωπίστηκε ως ένα τεράστιο έκθεμα του Μουσείου, ενώ για τα πολύ σημαντικά κινητά της ευρήματα προβλέφθηκε μουσειακή παρουσίασή τους μέσα στον ανασκαφικό χώρο.
Η αρχιτεκτονική του Μουσείου επιδιώκει με τόλμη, χρησιμοποιώντας υψηλής διαφάνειας υαλοστάσια, την οπτική σύνδεση των εκθεμάτων του με τον βράχο και τα μνημεία της Ακρόπολης. Συγχρόνως, επιτρέπει την πανοραμική θέαση των ιστορικών λόφων και των βουνών της Αττικής, αλλά και του σύγχρονου αστικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, χάρη στα γυάλινα δάπεδα στο εσωτερικό του, είναι ορατός ο αρχαιολογικός χώρος που εκτείνεται στα θεμέλιά του. Με τον τρόπο αυτό το Μουσείο δεν απομονώνεται, αντίθετα γίνεται η συνέχεια του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος και δηλώνει τη σχέση του με αυτό.
Οι εκθεσιακές ενότητες είναι κατά κύριο λόγο τοπογραφικές. Η πρώτη μεγάλη αίθουσα είναι μια γυάλινη ράμπα, με ευρήματα από τις κλιτύες (πλαγιές) της Ακρόπολης. Μετά την άνοδο, στον πρώτο όροφο, στο τμήμα με την υψηλή οροφή και τους φωταγωγούς, παρουσιάζονται τα εκθέματα της αρχαϊκής Ακρόπολης, ενώ στο υπόλοιπο τα γλυπτά του ναού της Αθηνάς Νίκης και του Ερεχθείου, καθώς και τα αρχιτεκτονικά μέλη των Προπυλαίων. Η κορύφωση της έκθεσης, ο τρίτος όροφος, είναι αφιερωμένος αποκλειστικά στα γλυπτά του Παρθενώνα. Η τελευταία εκθεσιακή ομάδα, στο βόρειο τμήμα του πρώτου ορόφου, περιλαμβάνει έργα από τον 5ο αι. π.Χ. μέχρι το τέλος της αρχαιότητας.
Εκθεσιακοί χώροι
Το Μουσείο Ακρόπολης είναι ένα θεματικό μουσείο, οι συλλογές του οποίου περιλαμβάνουν ευρήματα ενός μόνο αρχαιολογικού χώρου, της Ακρόπολης της Αθήνας. Εγκαινιάστηκε το καλοκαίρι του 2009 και προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα του χαρακτήρα και της ιστορικής διαδρομής του Ιερού Βράχου και των υπωρειών του.
Οι εκθεσιακές ενότητες του Μουσείου αναπτύσσονται σε τέσσερα επίπεδα:
– Στο ισόγειο παρουσιάζονται ευρήματα από τα ιερά και τον οικισμό που αναπτύχθηκε στις πλαγιές της Ακρόπολης σε όλες τις ιστορικές περιόδους.
– Στον πρώτο όροφο, σε κυκλική πορεία, ξετυλίγεται ολόκληρη σχεδόν η ιστορία της κορυφής του βράχου, από την 2η χιλιετία π.Χ. έως το τέλος της αρχαιότητας.
– Στον τρίτο όροφο αναπτύσσεται ο γλυπτός διάκοσμος του Παρθενώνα, του μεγαλύτερου ναού της Ακρόπολης.
– Στη βάση του κτηρίου απλώνονται τα ερείπια της αρχαίας αθηναϊκής συνοικίας που έφερε στο φως η αρχαιολογική ανασκαφή.
Δημοφιλή εκθέματα
Ερέχθειο. Καρυάτιδα. Κόρη Β.
Η «Αθηνά του Αγγέλιτου»
Η «Αθηνά του Ενδοίου»
Άγαλμα εφήβου. Το «Παιδί του Κριτίου»
Άγαλμα ιππέα. Ο «Ιππέας Rampin»
Ανάγλυφη στήλη. Το «Ανάθημα του Σίλωνα»
Ανάγλυφο. Η «Σκεπτόμενη Αθηνά»
Αρχαίος Ναός Αθηνάς Πολιάδας. Το αέτωμα της Γιγαντομαχίας.
Έλασμα με παράσταση Μέδουσας Γοργούς
Παρθενώνας. Ανατολική ζωφόρος. Λίθος 5 (V). Θραύσμα.
Παρθενώνας. Ανατολική μετόπη 14.
Παρθενώνας. Ανατολικό αέτωμα. Σελήνη.
Το «Αέτωμα της αποθέωσης του Ηρακλή»
Ψηφιακό Μουσείο
Το Μουσείο Ακρόπολης μπαίνει δυναμικά στον κόσμο της ψηφιακής τεχνολογίας και ανοίγει νέους δρόμους επικοινωνίας με το κοινό του. Το πλήθος των εφαρμογών που αναπτύχθηκαν με το πρόγραμμα «Δημιουργία Ψηφιακού Μουσείου Ακρόπολης» αναδεικνύει τις πολύπλευρες πτυχές των εκθεμάτων του, προσφέρει μοναδικές εμπειρίες στους μουσειακούς του χώρους και δημιουργεί έναν νέο, συναρπαστικό κόσμο για μικρούς και μεγάλους. Παράλληλα, ο καινούριος διαδικτυακός του τόπος αποτυπώνει με σύγχρονο τρόπο τη λειτουργία και τις δράσεις του, παρέχει πολυδιάστατη ενημέρωση και ψυχαγωγία, καθιστά το σύνολο των συλλογών του ανοιχτό και προσβάσιμο στην παγκόσμια κοινότητα και επιπλέον διαμορφώνει ένα ελκυστικό περιβάλλον, σχεδιασμένο ειδικά για παιδιά.
Acropolis Museum Kids
https://acropolismuseumkids.gr/en
Το acropolismuseum kids δημιουργήθηκε για να ικανοποιήσει αυτή ακριβώς την επιθυμία, να σας έχουμε κοντά μας ακόμα και όταν οι συνθήκες δεν το επιτρέπουν. Η συγκεκριμένη ιστοσελίδα αποτελεί μια ανοιχτή πρόσκληση σε παιδιά ηλικίας 6-12 ετών και εσάς τους γονείς/κηδεμόνες τους σε όλο τον κόσμο, για διασκέδαση, δημιουργία, γνωριμία με το Μουσείο, τα εκθέματα και τους χώρους του, την Ελλάδα, τους μύθους και την ιστορία της. Στις ενότητες της σελίδας υπάρχουν δραστηριότητες και παιχνίδια που υλοποιήθηκαν με κύριο γνώμονα τα ενδιαφέροντα και την καθημερινότητα των παιδιών στον σύγχρονο κόσμο αλλά πάντα με απόλυτο σεβασμό στις εγκεκριμένες προδιαγραφές σχεδιασμού για παιδιά αυτής της ηλικιακής ομάδας ως προς το γνωστικό, βιολογικό και συναισθηματικό επίπεδο. Ο σχεδιασμός και η προσέγγιση των δραστηριοτήτων και των παιχνιδιών είναι φιλική, προσβάσιμη και απλή, αλλά σε καμιά περίπτωση απλοϊκή, με επίκεντρο το ίδιο το παιδί. Υποστηρίζει την εμπειρία του παιδιού χωρίς να εστιάζει στην τεχνολογία αλλά θέτοντάς την στην υπηρεσία του σκοπού. Σε αυτή την προσπάθεια το Μουσείο επιθυμεί να έχει εσάς τους γονείς/κηδεμόνες συνοδοιπόρους του.
Ασφάλεια και προστασία της ιδιωτικής ζωής
Ο ιστότοπος σχεδιάστηκε έτσι ώστε η λειτουργία του να είναι ασφαλής για τα παιδιά και να σέβεται τα δικαιώματα τους (νόμος 2101/1992 «Κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης για τα δικαιώματα τον παιδιού»). Οι δημιουργίες των παιδιών μπορούν να αναρτηθούν από τους γονείς ή τα ίδια τα παιδιά, με την άδειά τους, στον ιστότοπο. Δεν είναι δυνατή η αλληλεπίδραση με άλλα άτομα ή ακόμα και μεταξύ των ίδιων των παιδιών.
Υφίσταται έλεγχος σε ό,τι συμβαίνει στον ιστότοπο, συμπεριλαμβανομένων των παιχνιδιών και των δραστηριοτήτων, καθώς και των δημιουργιών που μπορούν να στείλουν τα παιδιά για ανάρτηση στην Gallery, έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι κάθε τι, που αναρτάται ή συμπεριλαμβάνεται στον ιστότοπο, δεν είναι προσβλητικό ή ενοχλητικό για οποιονδήποτε χρησιμοποιεί το site.