Ο Μινώταυρος

O Μινώταυρος ήταν τέρας του Κρητικού κύκλου της Ελληνικής μυθολογίας το οποίο διέθετε σώμα ανθρώπου, κεφάλι και ουρά ταύρου και κατοικούσε στον Λαβύρινθο, στα υπόγεια των ανακτόρων της Κνωσσού. Ενίοτε απεικονίζεται ως ταύρος με σώμα ανθρώπου, κατ’ αντιστοιχία με τον Κένταυρο.

Καταγωγή
Ο βασιλέας της Κρήτης Μίνωας ήταν γιος του Δία και της Ευρώπης. Μετά την αρπαγή της Ευρώπης από την Συρία ο Δίας την μετέφερε στην Κρήτη όπου απέκτησε μαζί της τρεις γιούς, τον Μίνωα, τον Ραδάμανθυ και τον Σαρπηδόνα. Η Ευρώπη και τα τρία αγόρια βρήκαν άσυλο στην αυλή του βασιλέα της Κρήτης Αστέριου, ο οποίος τελικά παντρεύτηκε την Ευρώπη και υιοθέτησε τους γιούς της.
Ο Μίνωας παντρεύτηκε την Πασιφάη και μαζί της απέκτησε τέσσερις γιούς, τον Ανδρόγεω, τον Δευκαλίωνα, τον Γλαύκο και τον Κατρέα και τέσσερις κόρες, την Ακάλλη ή Ακαλλίδα, την Αριάδνη, την Φαίδρα και την Ξενοδίκη.
Μετά το θάνατο του Αστέριου ο Μίνωας διεκδίκησε τον θρόνο έναντι των αδελφών του ισχυριζόμενος ότι είχε την εύνοια των θεών και θα ικανοποιούσαν κάθε επιθυμία του. Κατόπιν έκανε θυσία στον Ποσειδώνα ζητώντας να βγει από την θάλασσα ένας Λευκός Ταύρος (Κρητικός ταύρος) δεσμευόμενος ότι θα τον θυσίαζε. Επειδή όμως θαμπώθηκε από την ομορφιά του ζώου απέφυγε να τηρήσει την υπόσχεσή του και στην θέση του θυσίασε έναν άλλο ταύρο, ελπίζοντας ότι θα ξεγελάσει τον θεό της θάλασσας.
Ο Ποσειδώνας αντελήφθη την απάτη και σε συνεργασία με την θεά Αφροδίτη καταράστηκε την σύζυγο του Μίνωα να ερωτευτεί τον ταύρο. Η Πασιφάη θέλοντας να ικανοποιήσει το πάθος της ζήτησε βοήθεια από τον Δαίδαλο ο οποίος κατασκεύασε ένα κενό ομοίωμα αγελάδας, όπου εισήλθε η Πασιφάη με αποτέλεσμα να ξεγελαστεί ο ταύρος και να ζευγαρώσει μαζί της. Από την συνεύρεση αυτή γεννήθηκε ο Μινώταυρος.
Ο Μινώταυρος μεγαλώνοντας ανέπτυξε μια αφύσικη όρεξη η οποία μπορούσε να κορεσθεί μόνο με ανθρώπινη σάρκα, οπότε ο Μίνωας μετά από χρησμό του Μαντείου των Δελφών, ζήτησε από τον Δαίδαλο να κατασκευάσει ένα κτίσμα ώστε να απομονωθεί το τέρας και αυτός κατασκεύασε στα υπόγεια των ανακτόρων της Κνωσσού τον Λαβύρινθο που ήταν μια σύνθετη και περίπλοκη οικοδομική κατασκευή, όπου η είσοδος ήταν εύκολη, αλλά η έξοδος ήταν δύσκολη έως αδύνατη.
Η ονομασία (Μινώταυρος = Μίνως+ταύρος) είναι περιγραφική και προήλθε από το όνομα του βασιλέα και την όψη του πλάσματος, αλλά στην Κρήτη ήταν γνωστό με την ονομασία Αστερίων ή Αστέριος παραπέμποντας στον προηγούμενο βασιλέα και θετό πατέρα του Μίνωα.

Ο θάνατος του Μινώταυρου
Μεταξύ των γιών του Μίνωα ο Ανδρόγεως ήταν ο πιο ρωμαλέος και αφοσιώθηκε στον αθλητισμό συμμετέχοντας στους «Παναθηναϊκούς Αγώνες», όπου νίκησε όλους τους συναθλητές του. Όμως ο Αιγέας βασιλέας των Αθηνών και πατέρας του Θησέα, φοβούμενος την φιλία που αναπτύχθηκε μεταξύ του μελλοντικού βασιλέα της Κρήτης και των Παλλαντιδών που ήταν αντίζηλοι του Αιγέα, έστειλε τον Ανδρόγεω εναντίον του Μαραθώνιου Ταύρου, οπότε το θηρίο σκότωσε τον πρίγκηπα της Κρήτης. Μια άλλη εκδοχή υποστηρίζει ότι τον σκότωσαν σε ενέδρα οι ανταγωνιστές του, ενώ πήγαινε στη Θήβα για να συμμετάσχει στους αγώνες του Λαΐου.
Μόλις ο Μίνωας πληροφορήθηκε τον θάνατο του παιδιού του, θέλοντας να εκδικηθεί, εξεστράτευσε κατά των Αθηνών. Αρχικά κυρίευσε τα Μέγαρα και στη συνέχεια άρχισε να πολιορκεί την Αθήνα την οποία κυρίευσε κατόπιν παρέμβασης του Δία που έστειλε λοιμό στην πόλη. Όταν οι Αθηναίοι ρώτησαν το Μαντείο των Δελφών με ποιο τρόπο μπορούσαν να σωθούν, πήραν την απάντηση ότι έπρεπε να αποδεχθούν τους όρους του Μίνωα, ο οποίος όρισε κάθε εννέα χρόνια, εφτά αγόρια και εφτά κορίτσια, να μεταβαίνουν στην Κρήτη ως τροφή για τον Μινώταυρο για όσο καιρό ζούσε το τέρας.
Την τρίτη φορά που οι Αθηναίοι έπρεπε να καταβάλουν τον φόρο, επειδή ήταν δυσαρεστημένοι με τον Αιγέα, ο γιος του Θησέας ζήτησε ο ίδιος να σταλεί στο νησί, ώστε να κατευνάσει τα πλήθη και να θέσει τέλος στον φόρο αίματος, παίρνοντας την θέση ενός από τους επτά νέους αποπλέοντας από το Φάληρο στις αρχές του μήνα Μουνιχιώνα (σημερινός Μάρτιος). Καταπλέοντας στην Κρήτη γνώρισε την κόρη του Μίνωα, την Αριάδνη η οποία τον ερωτεύτηκε και του ζήτησε να υποσχεθεί ότι θα την έπαιρνε στην πατρίδα του και θα την νυμφευόταν. Κατόπιν του έδωσε ένα κουβάρι κλωστή, τον γνωστό «Μίτο της Αριάδνης», ώστε όταν ο Θησέας έμπαινε στον λαβύρινθο να το ξετυλίγει, για να μπορέσει αφού σκοτώσει τον Μινώταυρο, να βρει την έξοδο. Πράγματι, ο ήρωας αφού στερέωσε την μία άκρη στην είσοδο του δαιδαλώδους οικήματος, σκότωσε το τέρας και τυλίγοντας τον μίτο κατάφερε να βγει από τον Λαβύρινθο. Εκμεταλλευόμενοι το σκοτάδι της νύχτας, ο Θησέας, η Αριάδνη και οι υπόλοιποι νέοι δραπέτευσαν στο λιμάνι και επιβιβάστηκαν στο πλοίο για να επιστρέψουν στην Αθήνα.

Ιστορική απήχηση
Ο μύθος του Μινώταυρου απέκτησε ιστορική διαχρονικότητα και ενέπνευσε πολλούς σύγχρονους συγγραφείς και καλλιτέχνες. Ενδεικτικά, εμφανίζεται στην «Κόλαση» του Δάντη όταν ο Βιργίλιος καθοδηγεί τον Δάντη ενώ ετοιμάζονται να εισέλθουν στον έβδομο κύκλο της κόλασης. Ο Μινώταυρος αναφέρεται σε έργα του Βοκάκιου και του Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι, ενώ ο Πικάσο, ο Νταλί και ο Ριβέρα απεικόνισαν το τέρας σε σουρεαλιστικά έργα τέχνης.