Οι μνηστήρες της «Ωραίας Ελένης»

Η Ελένη η οποία ήταν κόρη του Δία και της Λήδας (ο Δίας αποπλάνησε την Λήδα μεταμφιεσμένος σε κύκνο) μεγάλωσε και ανατράφηκε από τον Τυνδάρεως βασιλέα της Σπάρτης και επίσημο σύζυγο της Λήδας, η οποία αργότερα αυτοκτόνησε από ντροπή για τις πράξεις της Ελένης. Αδελφοί της Ελένης ήταν ο Κάστωρ και ο Πολυδεύκης (Διόσκουροι) επίσης γιοί του Δία και ετεροθαλείς αδελφές της (κόρες του Τυνδάρεως και της Λήδας) ήταν η Κλυταιμνήστρα και η Τιμάνδρα.

Το κάλλος της Ελένης
Η Ελένη θεωρείτο γυναίκα αξεπέραστης ομορφιάς, σε τέτοιο βαθμό ώστε όταν εξαιτίας της, ξέσπασε ο πόλεμος με την Τροία, κάποιοι ηλικιωμένοι σοφοί, υποκλινόμενοι στο κάλλος της, βρήκαν απολύτως φυσιολογικό το γεγονός ότι οι Αχαιοί και Τρώες έπρεπε να πολεμήσουν για χάρη της.
Έτσι όταν έγινε γνωστό ότι ο βασιλιάς της Σπάρτης Τυνδάρεως προσέφερε σε γάμο την θετή του κόρη Ελένη, ευγενείς από όλη την Ελλάδα ήρθαν για να κερδίσουν το χέρι της. Ήδη σε αυτό το στάδιο υπήρχε ο φόβος ότι η Ελένη θα μπορούσε να προκαλέσει έναν πόλεμο.
Συγκεκριμένα όταν είδε ο Τυνδάρεως το πλήθος των μνηστήρων, φοβήθηκε ότι η επιλογή ενός εξ’ αυτών, θα μπορούσε να προκαλέσει διαμάχες μεταξύ των υπολοίπων. Παρατηρώντας την σοβαρότητα της κατάστασης, ο Οδυσσέας υποσχέθηκε ότι αν ο βασιλιάς τον βοηθούσε να κερδίσει το χέρι της Πηνελόπης (ανιψιάς του Τυνδάρεως) σε αντάλλαγμα θα του απεκάλυπτε έναν τρόπο να απαλλαγεί από τυχόν προβλήματα. Όταν ο Τυνδάρεως δέχθηκε την συμφωνία, ο Οδυσσέας του είπε να απαιτήσει από όλους τους μνηστήρες να ορκισθούν ότι θα υπερασπισθούν και θα προστατεύσουν αυτόν που θα επιλεγεί ως σύζυγος της Ελένης, από οτιδήποτε θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο το γάμο του.

Ο όρκος του Τυνδάρεως
Έτσι προέκυψε «ο όρκος του Τυνδάρεως» τον οποίον έδωσαν οι μνηστήρες στον βασιλέα και ο Οδυσσέας πήρε την Πηνελόπη κόρη του Ικάριου (αδελφού του Τυνδάρεως). Η τελετή ορκωμοσίας έγινε στο χώρο που αργότερα ονομάστηκε «ο τάφος του αλόγου» στο δρόμο από τη Σπάρτη προς την Αρκαδία. Ο εν λόγω τάφος προέκυψε διότι πριν ορκισθούν οι μνηστήρες ο Τυνδάρεως θυσίασε ένα άλογο και αφού οι μνηστήρες ορκίσθηκαν στεκόμενοι εμπρός στο νεκρό άλογο, το έθαψε στο προαναφερόμενο σημείο.
Οι μνηστήρες κρατώντας ο ένας το δεξί χέρι του άλλου ορκίζονταν λέγοντας:
«όποιος και αν κερδίσει ως γυναίκα το παιδί του Τυνδάρεως, θα τον βοηθήσουμε όλοι σε περίπτωση που κάποιος εχθρός την πάρει από το σπίτι και τον σύζυγό της και θα βαδίσουμε ένοπλοι εναντίον του ισοπεδώνοντας την πόλη του».
(Ευριπίδης, Αγαμέμνων, Ιφιγένεια εν Αυλίδι 57).

Η Ελένη επιλέγει τον Μενέλαο
Λέγεται επίσης, ότι ο Τυνδάρεως φοβούμενος ότι ο Αγαμέμνονας μπορεί να χώριζε την Κλυταιμνήστρα. Μετά από συμβουλή του Οδυσσέα, δέσμευσε και αυτόν με τον όρκο και κατόπιν η Ελένη επέλεξε ως σύζυγο, τον Μενέλαο τοποθετώντας στο κεφάλι του ένα στεφάνι.

Η επίκληση του όρκου
Αργότερα, όταν ο Πάρις (πραγματικό όνομα Αλέξανδρος) ήρθε στην Σπάρτη και απήγαγε την Ελένη, ενεργοποιήθηκε από τον Μενέλαο ο όρκος του Τυνδάρεως και ο αδελφός του Αγαμέμνων, οργάνωσε την εκστρατεία εναντίον της Τροίας. Το παράδοξο είναι ότι ο όρκος τελικά στράφηκε εναντίον του εμπνευστή του, αφού ο Οδυσσέας ήταν υποχρεωμένος να πολεμήσει στην Τροία, γεγονός που ήθελε να αποφύγει, διότι υπήρχε ένας χρησμός ο οποίος έλεγε ότι αν έπλεε προς την Τροία θα έμενε μακριά από την πατρίδα του για είκοσι χρόνια και θα έχανε τα πάντα. Έτσι ο Οδυσσέας όντας απρόθυμος να συμμετάσχει επικαλέστηκε «τρέλα» αλλά ο Παλαμήδης βλέποντας την εξαπάτηση, τον ανάγκασε να σταματήσει να προσποιείται και να συμμετάσχει στον πόλεμο.