Οι Νύμφες

Οι Νύμφες ήταν κατώτερες γυναικείες θεότητες, νεαρές στην ηλικία, που ζούσαν στην φύση. Ήταν πανέμορφες, τραγουδούσαν και χόρευαν στα λιβάδια, τις πλαγιές και κοντά στις πηγές. Υμνούσαν τους Ολύμπιους θεούς και ιδιαίτερα τον πατέρα του Πάνα, τον Ερμή. Όπως αναφέρει ο Όμηρος μαζί τους χόρευε και η Αφροδίτη με τις Χάριτες, στο βουνό Ίδα της Τροίας και ορισμένες φορές τον χορό οδηγούσε ο θεός Απόλλωνας. Οι Νύμφες ως υπάρξεις τοποθετούνταν μεταξύ θεών και θνητών, δεν ήταν αθάνατες, ζούσαν όμως επί μακρόν και τρέφονταν με αμβροσία.
Είχαν συγγένεια με τους θεούς και μάλιστα ο Ερμής θεωρούνταν γιος της νύμφης Μαίας, ενώ γενικά επικρατούσε η αντίληψη πως ήταν κόρες του Δία. Άλλοι πάλι τις θεωρούσαν κόρες ποταμών είτε του μεγαλύτερου ποταμού του Ωκεανού, είτε του Αχελώου, είτε κόρες των τοπικών ποταμών. Έτσι, κάθε περιοχή είχε τους ποταμούς της και καθένας είχε γεννήσει τις Νύμφες της περιοχής αυτής, π.χ. ο ποταμός Πηνειός ήταν ο πατέρας των Νυμφών της Θεσσαλίας και ο ποταμός Ξάνθος ο γεννήτορας των Νυμφών της Τροίας. Πολύ συχνά έδιναν τα ονόματά τους σε κοντινές πόλεις, όπως έγινε με τη Νύμφη Σπάρτη, που ήταν κόρη του ποταμού Ευρώτα.

Ήταν κατ’ εξοχήν πνεύματα του γλυκού νερού και βρίσκονταν στα ποτάμια, στις πηγές και στα βουνά από τα οποία πήγαζαν ποτάμια. Συνόδευαν πάντα το νερό, τονίζοντας έτσι την μεγάλη σημασία του για την ύπαρξη ζωής, καθότι χωρίς αυτό δεν υπάρχει βλάστηση ή γονιμότητα. Μέσω λοιπόν της ζωογόνου δύναμης του νερού οι Νύμφες εξαπλώθηκαν στα βουνά και στα δάση και συνδέθηκαν με τη βλάστηση. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο θεωρούνται κόρες του Ωκεανού ή άλλων ποταμών.

Οι κυριότερες κατηγορίες – τάξεις νυμφών ήταν οι εξής:
Αλκυονίδες: Επτά νύμφες της Θρακικής χερσονήσου. Ήταν κόρες του γίγαντα Αλκυνέα οι οποίες μεταμορφώθηκαν από τους θεούς σε αλκυόνες.
Ατλαντίδες: Ήταν κόρες του τιτάνα Άτλαντα και σε αυτές ανήκουν οι Πλειάδες, οι Υάδες, η Μαρία και η Καλυψώ.
Πλειάδες: Επτά νύμφες κόρες του τιτάνα Άτλαντα οι οποίες σχημάτισαν τον ομώνυμο αστερισμό.
Υάδες: Ατλαντίδες νύμφες του ομώνυμου αστερισμού, κόρες του Άτλαντα και αδελφές του Υάδη (πνεύμα – δαίμονας των βροχών, ο οποίος σε νεαρή ηλικία σκοτώθηκε από λιοντάρι).
Μαινάδες ή Θυϊάδες ή Βασσαρίδες: Παρανοϊκές – οργιαστικές νύμφες οι οποίες ανήκαν στη συνοδεία του θεού Διονύσου.
Νηρηίδες: Ήταν οι πενήντα Άλιες (θαλάσσιες) νύμφες.
Ωκεανίδες & Ναϊάδες: Νύμφες των ποταμών, των πηγών και των κρηνών, κόρες του Ωκεανού και αδελφές των ποτάμιων θεών.
Δρυάδες: Νύμφες των δέντρων και των λιβαδιών με τις εξής υποκατηγορίες:
Αμαδρυάδες: Ήταν οκτώ Νύμφες των δρυών και λευκών οι οποίες σχετίζονταν με παραποτάμια δένδρα και ιερά άλση.
Δαφναίες: Ήταν οι Νύμφες των δαφνών. Ορισμένοι συμπεριελάμβαναν σε αυτές τις Νύμφες Αιγείρους, τις Αμπέλους, τις Βαλανίδες, τις Καρυές, τις Κρανέες, τις Μορέες (μουριά) τις Πτελέες (φτελιά) και τις Συκέες.
Μαλιάδες ή Μελιάδες ή Επιμελίδες ή Βουκόλες: Ήταν οι Νύμφες των μήλων και άλλων οπωροφόρων δένδρων. Ήταν επίσης προστάτιδες των προβάτων. Η λέξη μέλας από την οποία προέρχεται το όνομά τους σημαίνει μήλο και πρόβατο.
Μέλιες ή Μέλισσες: Ήταν οι Νύμφες των μελισσών, του μάννα και της τέφρας, οι οποίες εμφανίσθηκαν στην γη από την Γαία όταν το έδαφος εμποτίστηκε από το αίμα του ευνουχισμένου Ουρανού. Οι άνδρες του Αργυρού Γένους (το δεύτερο από τις πέντε περιόδους του Ησιόδου στα «Έργα & Ημέρες» συγκεκριμένα μετά τη Χρυσή και πριν την εποχή του Χαλκού) παντρευόντουσαν αυτές τις Νύμφες (πριν την εμφάνιση των γυναικών) και από αυτές προήλθε το ανθρώπινο γένος.
Οθρείδες: Οκτώ Δρυάδες νύμφες του όρους Οίτη, στις οποίες είχε ανατεθεί ανά ένα δένδρο, υπό την φροντίδα τους.
Ορειάδες: Ήταν οι Νύμφες των ορεινών κωνοφόρων δένδρων. Οι πρώτες εξ αυτών προήλθαν από τους Πέντε Δακτύλους και τις πέντε Εκατερίδες. Οι επόμενες γενεές κατάγονται από τις Ορειάδες και τους Σάτυρους.
Σημειώνεται ότι στην αρχαία Ελλάδα τα περισσότερα δάση ευρίσκοντο στα όρη, καθότι η πλειονότητα των πεδινών δασών είχε αποψιλωθεί προκειμένου να καλλιεργηθεί το έδαφος. Οπότε ήταν φυσικό για τους Έλληνες να θεωρούν ότι οι Δρυάδες είχαν ορεινή προέλευση.