Τιτάνες

Οι Τιτάνες ήταν απόγονοι αρχέγονων θεοτήτων, που προήλθαν από το Χάος το οποίο κυριαρχούσε στο απέραντο σύμπαν. Οι πρώτοι δώδεκα Τιτάνες ήταν μια φυλή ισχυρών, γιγάντιων θεών, που προήλθαν από την ένωση της Γαίας και του Ουρανού. Αργότερα οι Ολύμπιοι θεοί, με επικεφαλής τον Δία, εναντιώθηκαν στους Τιτάνες τους οποίους νίκησαν στην Τιτανομαχία.
Η «Θεογονία» του Ησιόδου αναφέρεται στην καταγωγή των θεών, καθώς και τις μεταξύ τους σχέσεις – συγγένειες. Η γενεαλογία ξεκινά με το Χάος και συνεχίζει με τους αρχέγονους θεούς που δημιούργησαν τους Τιτάνες, από τους οποίους προήλθαν οι δώδεκα Ολύμπιοι θεοί. Οι Τιτάνες φυλακίσθηκαν από τον Κρόνο και κατόπιν από τον Δία, στα Τάρταρα, μια άβυσσο μαρτυρίου και βασάνων, η οποία βρισκόταν στον Κάτω Κόσμο.
Οι Τιτάνες ήταν απόγονοι των πρώτων θεών – θεοτήτων, που ονομάζονταν Αθάνατοι και οι οποίοι προήλθαν από το Χάος. Οι πρωταρχικοί θεοί ήταν φυλή Γιγάντων που συνδέονταν με μία τοποθεσία, ή ένα βασίλειο και είχαν γενεαλογικό δένδρο. Οι «πρεσβύτεροι» ήταν η Γαία (Μητέρα Γη), ο Έρεβος (Σκότος και Κάτω Κόσμος), ο Τάρταρος (Άβυσσος, υπό τον Κάτω Κόσμο), ο Έρως (Γέννηση – να μην συγχέεται με τον θεό Έρωτα γιο της Αφροδίτης), ο Πόντος (Θάλασσα) και ο Ουρανός (Ουράνια).
Οι Τιτάνες και οι Γίγαντες γεννήθηκαν από την ένωση της Γαίας και του γιου της Ουρανού και ήταν οι πρώτοι αθάνατοι. Τα ονόματα της πρώτης γενιάς των 12 Τιτάνων ήταν:
• Τιτάνες (άνδρες): Ωκεανός, Υπερίων, Κοίος, Κρόνος, Κριός, και Ιαπετός
• Τιτανίδες (γυναίκες): Μνημοσύνη, Τηθύς, Θεία (ή Ευρυφάεσσα), Φοίβη, Ρέα και Θέμις.
Οι ρόλοι και αρμοδιότητες της πρώτης γενεάς των Τιτάνων ήταν οι εξής:
• Ο Κρόνος ήταν θεός του χρόνου και των εποχών.
• Η Ρέα ήταν θεά της γονιμότητας και μητέρα των θεών.
• Ο Κοίος ήταν θεός της Νοημοσύνης.
• Η Φοίβη ήταν θεά της Σελήνης.
• Ο Υπερίων ήταν ο άρχων του Φωτός.
• Η Θεία ή Ευρυφάεσσα ήταν μητέρα του Ήλιου και θεά των ποταμών και αυτών που λάμπουν (χρυσό, ασήμι και πετράδια).
• Ο Ιαπετός ήταν θεός της θνητής ζωής (σύζυγος της Κλυμένης).
• Ο Ωκεανός ήταν ο άρχων των ωκεανών.
• Η Μνημοσύνη ήταν θεά της μνήμης και εφευρέτης του λόγου.
• Ο Κριός ήταν θεός των αστερισμών.
• Η Θέμις ήταν θεά της δικαιοσύνης και της τάξης.

Η άνοδος
Οι πρώτοι Τιτάνες ήταν γιοι και κόρες της Γαίας και του Ουρανού. Ο Κρόνος είχε προειδοποιηθεί από τους γονείς του, ότι θα προδοθεί και θα αντικατασταθεί από τα δικά του παιδιά και προκειμένου να αποφύγει την προφητεία, κατάπινε κάθε παιδί που αποκτούσε με την σύζυγό του Ρέα – την Εστία, την Δήμητρα, την Ήρα, τον Άδη και τον Ποσειδώνα. Καθώς όμως τα παιδιά ήταν αθάνατα, δεν πέθαιναν αλλά παρέμεναν παγιδευμένα στο σώμα του. Η Ρέα θρηνούσε για την απώλειά τους και όταν γέννησε τον Δία, εξαπάτησε τον Κρόνο αντικαθιστώντας το βρέφος με έναν βράχο. Ο Κρόνος κατάπιε το βράχο, πιστεύοντας ότι είχε εξουδετερώσει μια ακόμη απειλή της κυριαρχίας του, αλλά ο Δίας απελευθέρωσε τα αδέλφια του, που ζούσαν στο στομάχι του πατέρα του.
Η πτώση – Τιτανομαχία
Τα παιδιά του Κρόνου, οι νέοι Τιτάνες, ενεπλάκησαν σε σύγκρουση με τους αρχέγονους Τιτάνες και έτσι ξεκίνησε η Τιτανομαχία. Οι νέοι Τιτάνες οι οποίοι εκπλήρωσαν την προφητεία, αναφέρονται ως Ολύμπιοι αφού είχαν ως βάση το όρος Όλυμπος, ενώ οι Τιτάνες είχαν ως βάση το όρος Όθρυς στο οποίο επιτέθηκαν οι δώδεκα Ολύμπιοι με ηγέτη τον Δία.
Σύμφωνα με την Θεογονία του Ησιόδου βασικοί αντίπαλοι στην Τιτανομαχία ήταν οι κάτωθι:
Από τους Τιτάνες ο Κρόνος, ο Κοίος, ο Κριός, ο Ιαπετός και ο Άτλας.
Από τους Ολύμπιους ο Ζεύς, ο Ήλιος, η Ηώς, ο Υπερίων, ο Ποσειδών, ο Προμηθεύς, ο Επιμηθεύς και οι Κύκλωπες.

Η Τιτανομαχία διήρκεσε δέκα χρόνια με τους μεγαλύτερους Τιτάνες να εδρεύουν στο όρος Όθρυς και τους αντιπάλους στον Όλυμπο. Όλοι οι Τιτάνες ήταν αθάνατοι και έτσι δεν υπήρχαν θύματα. Οι θεοί του Ολύμπου τελικά επικράτησαν με τη βοήθεια των τριών Κυκλώπων και τριών γιγάντων που ονομάζονταν «Εκατόγχειρες», τους οποίους ο Δίας είχε απελευθερώσει από τα Τάρταρα. Οι Κύκλωπες έδωσαν στον Δία τον κεραυνό ως όπλο και οι τρεις Εκατόγχειρες σφυροκοπούσαν τους Τιτάνες πετώντας συνεχώς τεράστιους βράχους. Οι ηττημένοι Τιτάνες που είχαν πολεμήσει ενάντια στους Ολύμπιους φυλακίστηκαν στα Τάρταρα και οι Εκατόγχειρες ορίστηκαν ως φρουροί. Οι Τιτάνες που δεν αγωνίσθηκαν κατά των Ολυμπίων εντάχθηκαν στον Όλυμπο.