Lexidromio
Αρχική / Ελληνικός Πολιτισμός / Μνημεία
ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΡΧΑΙΌΤΗΤΑ

Το ανάκτορο της Κνωσού

Κνωσός, Ηράκλειο Κρήτης

Το μεγαλύτερο ανάκτορο του μινωικού πολιτισμού, εκεί όπου ο μύθος τοποθετεί τον βασιλιά Μίνωα, τον Λαβύρινθο και τον Μινώταυρο.

Χρόνος ανάγνωσης: 3 λεπτά · 4 φωτογραφίες
Η Βόρεια Είσοδος του ανακτόρου με τις κόκκινες κολόνες

Η πόλη του Μίνωα

Στον λόφο της Κεφάλας, λίγα χιλιόμετρα νότια από το σημερινό Ηράκλειο, βρίσκεται η Κνωσός, ο πιο σημαντικός τόπος του μινωικού πολιτισμού. Εδώ ζούσαν άνθρωποι ήδη από τη νεολιθική εποχή, πριν από περίπου 9.000 χρόνια. Γύρω στο 1900 π.Χ. χτίστηκε το πρώτο μεγάλο ανάκτορο. Όταν ένας σεισμός το κατέστρεψε, γύρω στο 1700 π.Χ., οι Μινωίτες έχτισαν στην ίδια θέση ένα νέο, ακόμη πιο μεγαλόπρεπο.

Το ανάκτορο δεν ήταν μόνο η κατοικία του άρχοντα. Ήταν διοικητικό, οικονομικό και θρησκευτικό κέντρο, με αποθήκες γεμάτες πιθάρια για λάδι, κρασί και σιτάρι, εργαστήρια, χώρους λατρείας και αίθουσες για τελετές. Γύρω του απλωνόταν μια μεγάλη πόλη.

Ένας λαβύρινθος από δωμάτια

Το ανάκτορο είχε στο κέντρο του μια μεγάλη ορθογώνια αυλή και γύρω της εκατοντάδες δωμάτια, διαδρόμους και σκάλες, σε δύο ή και τρεις ορόφους. Είχε φωταγωγούς για να μπαίνει φως και αέρας, πήλινους σωλήνες για το νερό και αποχετευτικό σύστημα, πράγματα σπάνια για εκείνη την εποχή. Οι κόκκινες κολόνες του ήταν πιο φαρδιές πάνω και πιο στενές κάτω.

Τόσο περίπλοκο ήταν το κτίριο, που πολλοί πιστεύουν ότι από εδώ γεννήθηκε ο μύθος του Λαβυρίνθου. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Δαίδαλος έχτισε τον Λαβύρινθο για τον βασιλιά Μίνωα, για να κλείσει μέσα τον Μινώταυρο. Ο Θησέας σκότωσε το τέρας και βρήκε τον δρόμο της επιστροφής με τη βοήθεια του μίτου της Αριάδνης.

Οι τοίχοι ήταν στολισμένοι με ζωηρόχρωμες τοιχογραφίες: ο «Πρίγκιπας με τα κρίνα», οι «Γαλάζιες κυρίες», δελφίνια και νέοι που πηδούν πάνω από ταύρους, τα «ταυροκαθάψια». Τα πρωτότυπα φυλάγονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, ενώ στον χώρο βλέπουμε αντίγραφα.

Οι ανασκαφές

Τις πρώτες ανασκαφές τις έκανε το 1878 ο Ηρακλειώτης Μίνωας Καλοκαιρινός, που βρήκε τις πρώτες αποθήκες με πιθάρια. Το 1900 άρχισε τις συστηματικές ανασκαφές ο Βρετανός αρχαιολόγος Άρθουρ Έβανς. Εκείνος έδωσε στον πολιτισμό το όνομα «μινωικός», από τον βασιλιά Μίνωα, και ξανάχτισε με μπετόν μερικά τμήματα του ανακτόρου, όπως τη Βόρεια Είσοδο και τα «κέρατα καθοσιώσεως», για να δείξει πώς ήταν. Οι ανακατασκευές αυτές συζητιούνται ακόμη, αλλά βοηθούν τον επισκέπτη να φανταστεί το κτίριο.

Στην Κνωσό βρέθηκαν και πήλινες πινακίδες με τη Γραμμική Β, την αρχαιότερη γραφή της ελληνικής γλώσσας. Το 2025 η Κνωσός, μαζί με άλλα πέντε μινωικά ανακτορικά κέντρα της Κρήτης, έγινε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

ΠΗΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ
1. Φωτογραφία: Theofanis Ampatzidis, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.02. Φωτογραφία: Jebulon, Wikimedia Commons, CC03. Φωτογραφία: Zde, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.04. Φωτογραφία: Marc Ryckaert (MJJR), Wikimedia Commons, CC BY 3.0

Φωτογραφίες

Η Βόρεια Είσοδος του ανακτόρου με τις κόκκινες κολόνες
Η Βόρεια Είσοδος του ανακτόρου με τις κόκκινες κολόνες
Τα «κέρατα καθοσιώσεως», ιερό σύμβολο των Μινωιτών
Τα «κέρατα καθοσιώσεως», ιερό σύμβολο των Μινωιτών
Αντίγραφο της ανάγλυφης τοιχογραφίας του ταύρου στη Βόρεια Είσοδο
Αντίγραφο της ανάγλυφης τοιχογραφίας του ταύρου στη Βόρεια Είσοδο
Άποψη του ανακτόρου
Άποψη του ανακτόρου